Odchodząca płatami farba na ścianie bywa zaskoczeniem, szczególnie gdy malowanie zostało wykonane starannie i zgodnie z instrukcją producenta. W wielu przypadkach problem nie wynika z samej techniki malowania, lecz z warunków panujących w podłożu oraz z procesów zachodzących między warstwą farby a ścianą. Powłoka malarska jest cienka, ale podlega wpływowi wilgoci, temperatury i struktury tynku. Jeśli któryś z tych czynników jest niekorzystny, farba może tracić przyczepność nawet po kilku miesiącach od malowania.
Przyczepność farby zależy od stanu podłoża
Farba tworzy warstwę, która mechanicznie i chemicznie wiąże się z powierzchnią ściany. Aby to połączenie było trwałe, podłoże musi być czyste, stabilne i nośne. Jeśli na ścianie znajdują się resztki starej, słabo związanej farby, pył budowlany lub tłuste zanieczyszczenia, nowa warstwa nie ma solidnego punktu zaczepienia.
Problem może nie ujawnić się od razu. Początkowo farba wygląda dobrze, ale wraz z upływem czasu i zmianami warunków wilgotnościowych zaczyna odspajać się razem z osłabioną warstwą pod spodem.
Wilgoć uwięziona w ścianie
Jedną z najczęstszych przyczyn łuszczenia się farby jest wilgoć przenikająca przez ścianę od wewnątrz lub z zewnątrz. Może pochodzić z nieszczelności instalacji, kondensacji pary wodnej albo podciągania kapilarnego w murach. Gdy wilgoć próbuje wydostać się na zewnątrz, napiera na warstwę farby.
Powstające ciśnienie pary wodnej osłabia przyczepność powłoki malarskiej. Farba zaczyna pęcherzyć się i odspajać, nawet jeśli sama była nałożona prawidłowo. W takim przypadku ponowne malowanie bez usunięcia źródła wilgoci daje tylko krótkotrwały efekt.
Zbyt gładkie lub niechłonne podłoże
Niektóre powierzchnie, szczególnie gładzie gipsowe lub stare powłoki emulsyjne, mają bardzo niską chłonność. Farba nie wnika w nie w wystarczającym stopniu, aby stworzyć trwałe połączenie. W efekcie tworzy się cienka warstwa, która łatwo odspaja się pod wpływem naprężeń.
Brak odpowiedniego zagruntowania może sprawić, że farba wyschnie prawidłowo na powierzchni, ale nie zwiąże się z podłożem w sposób trwały.
Naprężenia wynikające ze zmian temperatury
Ściany pracują pod wpływem zmian temperatury i wilgotności. Materiały budowlane rozszerzają się i kurczą w różnym tempie. Powłoka farby również reaguje na te zmiany, lecz jej elastyczność jest ograniczona. Jeśli różnice w odkształceniach między farbą a podłożem są zbyt duże, powstają mikropęknięcia.
Z czasem pęknięcia łączą się, a fragmenty farby zaczynają odchodzić od ściany. Zjawisko to jest częstsze w pomieszczeniach o dużych wahaniach temperatury, takich jak kuchnie, łazienki czy nieogrzewane korytarze.
Warstwy farby o różnej paroprzepuszczalności
Jeśli nowa farba ma inne właściwości niż stara warstwa pod spodem, mogą pojawić się problemy z odprowadzaniem wilgoci. Warstwa o niskiej paroprzepuszczalności nałożona na podłoże, które oddaje wilgoć, działa jak bariera. Para wodna gromadzi się pod powłoką i powoduje jej odspajanie.
Takie sytuacje zdarzają się przy łączeniu różnych typów farb, zwłaszcza gdy wcześniejsze powłoki nie są dokładnie usunięte lub odpowiednio przygotowane.
- słabe podłoże nie zapewnia trwałej przyczepności
- wilgoć w ścianie odspaja powłokę od środka
- brak gruntu ogranicza związanie farby z podłożem
- różnice w paroprzepuszczalności utrudniają odprowadzanie wilgoci
Dlaczego samo ponowne malowanie nie rozwiązuje problemu
Nałożenie nowej warstwy farby na odspajające się podłoże maskuje problem tylko na krótko. Nowa powłoka przejmuje te same naprężenia i kontaktuje się z tym samym, osłabionym podłożem. Jeśli źródło wilgoci, słaba warstwa pod spodem lub brak przyczepności nie zostaną usunięte, farba zacznie odchodzić ponownie.
Dlatego przed ponownym malowaniem konieczne jest sprawdzenie, czy ściana jest sucha, stabilna i odpowiednio zagruntowana. Bez tego nawet najlepsza farba nie zapewni trwałego efektu.
Co z tego wynika w praktyce
Łuszcząca się farba jest sygnałem, że problem znajduje się pod jej powierzchnią. Przyczyna zwykle dotyczy wilgoci, słabego podłoża albo nieodpowiedniego przygotowania ściany. Skupienie się wyłącznie na wyborze nowej farby nie usuwa źródła problemu. Trwały efekt wymaga usunięcia niestabilnych warstw, wysuszenia podłoża i zapewnienia odpowiednich warunków dla przyczepności nowej powłoki.
FAQ
Czy łuszczenie farby zawsze oznacza wilgoć w ścianie?
Nie zawsze, ale wilgoć jest jedną z najczęstszych przyczyn. Czasem problem wynika ze słabej przyczepności do starej warstwy farby.
Dlaczego farba odchodzi tylko w niektórych miejscach?
Lokalne różnice w wilgotności, strukturze podłoża lub wcześniejszych naprawach powodują, że przyczepność powłoki nie jest jednakowa na całej powierzchni.
Czy gruntowanie naprawdę jest konieczne?
Tak. Grunt poprawia przyczepność farby i wyrównuje chłonność podłoża, co zmniejsza ryzyko późniejszego łuszczenia się powłoki.
